Chữ phúc và ý nghĩa trong văn hóa của người Việt

Mỗi dịp tết đến xuân về, dù đi đến đâu bạn cũng có thể nhìn thấy được những chữ “Phúc” treo ngoài gõ, ngoài đường, trong nhà, ngoài ra thì mọi người còn chúc phúc cho nhau lộc đầy nhà, gặp nhiều phúc lành trong năm mới. Vậy thì chữ “phúc” mang ý nghĩ như thế nào và nó chính xác là biểu tượng cho cái gì?

Biểu trưng của chữ Phúc

Ngày lễ tết, ta đặc biệt gặp chữ “phúc” ở trong các câu đối được treo trên tường, biểu lộ, mong muốn sự hạnh phúc, vui vẻ, vui sướng sẽ đến với mọi người trong nhà trong năm mới này. Có lẽ hiện nay chẳng còn ai xa lạ với những bộ áo dài đỏ có thêu chữ phúc trên áo được mọi người từ già đến trẻ diện trong những ngày tết đầu năm mới,…

 “Phúc” là biểu trưng cho sự sung sướng, sự hạnh phúc, sự may mắn của con người. Từ rất lâu rồi, con người đã có rất nhiều hình tượng, nhiều đồ vật để biểu tượng, khắc họa lên chữ “phúc”. Ngày nay, trong tài liệu, các áng văn chương, trong kiến trúc, trong các vật trang trí trong nhà hoặc thậm chí là trên y phục, người ta cũng thêu chữ “phúc” để biểu thị sự may mắn.

Ý nghĩa sâu xa của chữ Phúc

Chữ “Phúc” bắt đầu là một từ Hán Việt, ngày nay dân ta vẫn hay thường sử dụng từ Hán Việt này hơn là ghi hẳn chữ “phúc” tiếng Việt ra. Chữ “Phúc” trong giáp cốt văn được hiểu là hình tượng hai bàn tay bưng hũ rượu đứng trước bàn thờ, có thể hiểu rằng đây là sự cầu cúng mà có được. Hình tượng hai bàn tay cho ta thấy rõ được ta phải nâng hai tay ra xin rồi hứng lấy “phúc”.

Chữ “Phúc” chính là một thứ đặc biệt là con người tự tạo ra qua những hành động tốt của mình, những việc làm nhân đức mà ra. Vậy nên không phải ngẫu nhiên mà không tâm thức của người Việt ta từ xưa đến nay đều tâm niệm “phúc” đi đôi với “đức”. “Phúc” giống như là những hạt giống tốt được tay người tự gieo trên những mảnh đất của họ, qua một thời gian dài chăm bón, chăm sóc hạt giống này thì sẽ gặt được thành quả, đó chính là “phúc” – hạt giống đã trưởng thành cây to cho ra trái, quả ngon lành, mọng nước.

Chữ “Phúc” có nghĩa là “thuận lợi”, là sự “đồng thuận”. Có thể hiểu từ “thuận” như là sự trôi chảy, từ trong ra ngoài, từ dưới lên trên đều thông suốt, không gặp phải trở ngại gì trên con đường làm gì đó. Trên thuận trời đất, dưới thì thuận vua tôi, dưới nữa thì là cha mẹ và con cái. “Thuận” từ đời sống vật chất bên ngoài đến đời sống tinh thần bên trong.

Có một quan niệm của người Việt ta đó chính là “gieo nhân nào gặt quả đó”, nó có lẽ chính là để ám chỉ quá trình hình thành “phúc”. Nếu như bạn không làm điều tốt thì bạn không thể nhận lại điều tốt đấy cho bản thân mình, vậy nên đa số mọi người Việt đều chú trọng đến việc “Làm ơn, làm phước”.

Tóm lại, ta có thể hiểu chữ “Phúc” như là “điều tốt lành” hoặc “việc may mắn”, “điều sung sướng” “điều hạnh phúc”, “sự vui vẻ”, “sự no ấm” và “sự an lành” trong cuộc sống hàng ngày. Ngày nay, rất nhiều gia đình trang trí tranh gỗ mỹ nghệ chữ phúc để cầu mong phúc đức cho gia sự.

 

 

Facebook Comments

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *